Τετάρτη 30 Μαΐου 2012

Το βιογραφικό του ήρωα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ:
Ηλικία/ Φύλο
Εξωτερική εμφάνιση (έμφαση στα φυσικά μειονεκτήματα)
Κληρονομικότητα (ομοιότητες - διαφορές)
Γενική κατάσταση υγείας
Συνήθειες - Καταχρήσεις

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Εθνικότητα (Ιδιαίτερη πατρίδα - Καταγωγή)
Κοινωνική τάξη
Απασχόληση (εργασία)
Παιδεία - Εκπαίδευση
Οικογενειακή ζωή
Θρησκεία (Τυπικά και ουσιαστικά)
Πολιτική
Ψυχαγωγία - χόμπυ
Ντύσιμο - Ομιλία

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Ηθικά πρότυπα (προτιμήσεις/ αναστολές)
Φιλοδοξίες - στόχοι - κώδικας αξιών
Νευρώσεις - συμπλέγματα
Ιδιοσυγκρασία - Προσωπικότητα (εξωστρεφής/ ενδοστρεφής)
Στάση ζωής
Δείκτης νοημοσύνης - ιδιαίτερες ικανότητες

ΑΝΤΙΦΑΣΕΙΣ και ΠΑΡΑΔΟΞΑ

ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ

ΣΧΕΣΕΙΣ (σημαντικές) ΜΕ ΑΛΛΟΥΣ

ΠΑΡΑΛΛΗΛΙΣΜΟΣ με γνωστούς ήρωες

ΗΘΟΠΟΙΟΣ

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΓΚΗ (το "θέλω" του)


Το παραπάνω σχεδιάγραμμα βοηθά τους σεναριογράφους να δημιουργήσουν το προφίλ του ήρωα, τη σπονδυλική του στήλη, το βιογραφικό του. Πώς μπορεί να μας βοηθήσει κάτι τέτοιο στην επινόηση παραμυθιών;

 ΆΣΚΗΣΗ 
Φτιάξτε το βιογραφικό γνωστών ηρώων, όπως της Σταχτοπούτας, της Χιονάτης, της Ντόρας της μικρής εξερευνήτριας, του Ποπάυ, του Πινόκιο, του Ντόναλντ, του Αλαντίν, του Σούπερμαν...συμπληρώνοντας τα κενά που μας αφήνουν οι ιστορίες τους ή αλλάζοντας τα γνωστά στοιχεία.

Πχ. Η Κοκκινοσκουφίτσα πηγαίνει δευτέρα δημοτικού, της αρέσει να τρώει καραμέλες και να ντύνεται στα κόκκινα γιατί είναι Ολυμπιακός, τις μέρες που βρέχει κλείνεται μέσα στην ντουλάπα γιατί φοβάται τις αστραπές κτλ. Επίσης, είναι πολύ καλή φίλη με τον λύκο που μένει στο δάσος αλλά φοβάται τα κακά γουρούνια που ζουν εκεί.
Ο Ποπάυ είναι ένας παλιός ναυτικός, ο οποίος μένει σε ένα σπιτάκι στα Τσουκαλιά. Το σπανάκι του δίνει δύναμη, αλλά όταν δεν χρειάζεται να δώσει μπουνιά στον Μπρούτο προτιμάει να τρώει κάλφα με σπιτική σκορδαλιά, που του φτιάχνει η Όλιβ.

ΆΣΚΗΣΗ
Παίξτε με καινούριους χαρακτήρες και, όσο φτιάχνετε το βιογραφικό τους, θα γεννηθούν, από μόνα τους, ολόφρεσκα παραμύθια!
Υλικό για εξάσκηση:

Η μικρή πριγκήπισσα που χασμουριέται διαφορετικά.
Η νεράιδα που την παίρνει ο αέρας.
Ο άγγελος που φορούσε κάλτσες.
Οι πεταλούδες που έκαναν τα παιδιά να νυστάζουν.
Ο νάνος με το τεράστιο καπέλο.

Οι ιστορίες των παραπάνω ηρώων, από το Κολλητήρι σε επόμενες αναρτήσεις!
Αν θέλετε να μοιραστείτε την ιστορία σας μαζί μας, γράψτε την εκδοχή σας από κάτω, στα σχόλια!

Παρασκευή 25 Μαΐου 2012

Μία εικόνα, χίλια παραμύθια!


Είμαι ευτυχισμένη που ανακάλυψα αυτόν τον καλλιτέχνη!

Πρόκειται για τον Alexander Jansson, έναν Σουηδό εικονογράφο, η δουλειά του οποίου, εκτός από εξαιρετική, αποτελεί φανταστικό υλικό για εμάς, τους παραμυθάδες! 

 


Μία καταπληκτική άσκηση, για να ακονίσουμε τη φαντασία τη δική μας, αλλά και των παιδιών, είναι να επινοήσουμε όσες περισσότερες ιστορίες μπορούμε, κοιτάζοντας τις εικόνες.


Το αλατοπίπερο των ιστοριών
  •  Πλήρης περιγραφή των ηρώων (καλού και κακού/κακών)
  •  Ισχυρό μοτίβο του πρωταγωνιστή ("θέλω να...")
  •  Δυνατούς αντιπάλους - ισάξιους ή ανώτερης "δύναμης" από τον ήρωά μας
  •  Ηθικές αξίες
  •  Διλήμματα
  •  Προβλήματα, παρεξηγήσεις, ψέματα, παρεκτροπές από τον στόχο, απ' το "θέλω".
  •  Συμμάχους, φίλους
  •  Αλλαγή τύχης
  •  Επίλυση προβλημάτων
  •  Τέλος καλό, όλα καλά

Ίσως σας βοηθάει η ανάλυση του εθνολόγου Βλαντιμίρ Προπ, αν και -προσωπικά- τη βρίσκω κάπως περιοριστική.
Σας την παραθέτω ακριβώς όπως τη βρήκα στο βιβλίο του Τζάνι Ροντάρι "Γραμματική της φαντασίας - Εισαγωγή στην τέχνη να επινοείς ιστορίες", Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2001.

" Στο σύστημα του Προπ οι λειτουργίες είναι τριάντα μία και αρκούν, με τις παραλλαγές και τις εσωτερικές διαρθρώσεις τους, να περιγράψουν τη μορφή των παραμυθιών:
  1. απομάκρυνση
  2. απαγόρευση
  3. παράβαση
  4. έρευνα
  5. προδοσία
  6. παγίδα
  7. συνενοχή
  8. ζημιά (ή έλλειψη)
  9. μεσολάβηση
  10. συγκατάθεση του πρωταγωνιστή
  11. αναχώρηση του πρωταγωνιστή
  12. ο πρωταγωνιστής υποβάλλεται σε δοκιμασία από το δωρητή
  13. αντίδραση του πρωταγωνιστή
  14. κατοχή του μαγικού μέσου
  15. μεταβίβαση του πρωταγωνιστή
  16. πάλη ανάμεσα στον πρωταγωνιστή και ανταγωνιστή
  17. ο πρωταγωνιστής σημαδεύεται
  18. νίκη επί του ανταγωνιστή
  19. μετατόπιση της δυστυχίας ή της αρχικής έλλειψης
  20. επιστροφή του πρωταγωνιστή
  21. διωγμός του
  22. ο πρωταγωνιστής γλιτώνει
  23. ο πρωταγωνιστής φτάνει ινκόγνιτο στο σπίτι
  24. απαιτήσεις του ψεύτικου πρωταγωνιστή
  25. στον πρωταγωνιστή ανατίθεται ένα δύσκολο καθήκον
  26. επιτέλεση του καθήκοντος
  27. αναγνώριση του πρωταγωνιστή
  28. αποκάλυψη του ψεύτικου πρωταγωνιστή ή ανταγωνιστή
  29. μεταμόρφωση του πρωταγωνιστή
  30. τιμωρία του ανταγωνιστή
  31. γάμος του πρωταγωνιστή "
Θυμηθείτε!!! Η καλλιέργεια της φαντασίας είναι μία πανέμορφη διαδικασία, αλλά και κουραστική. Τα παιδιά δεν πρέπει να νιώσουν πιεσμένα, υποχρεωμένα να βρουν ιστορίες και να φτιάξουν χαρακτήρες, από το πουθενά. Ο ενήλικας πρέπει να αναλάβει τη "δύσκολη" δουλειά, μιας και έχει μεγαλύτερο εύρος γνώσεων και εμπειριών και να οδηγεί το παιδί να συνεχίσει την ιστορία, να προσθέσει και αυτό τη δική του, πολύχρωμη, ψηφίδα. Βέβαια, στο τέλος, το παιδί πρέπει να είναι αυτό που επαινείται/παινεύεται και απολαμβάνει τη χαρά της δημιουργίας!!

Εικόνες του Alexander Jansson για προπόνηση!!



Περισσότερα για τον καλλιτέχνη: http://www.alexanderjansson.com/

Τετάρτη 23 Μαΐου 2012

Παιχνίδια με λέξεις, εφημερίδες / περιοδικά - Νο 1

Για να δούμε μερικά παιχνίδια για παιδιά του δημοτικού, είτε για το σπίτι, είτε για το σχολείο.

1. Διαλέξτε ένα γράμμα από το αλφάβητο και ζητήστε από τα παιδιά να γράψουν μία πρόταση, στην οποία όλες οι λέξεις να αρχίζουν με αυτό το γράμμα. Για παράδειγμα, αν διαλέξετε το "Λ": Λούστηκε η Λένα και η λύρα λερώθηκε με λεμονανθούς.

2. Κλείστε τα μάτια του παιδιού με ένα μαντήλι, για να μη βλέπει, και τοποθετήστε το μπροστά από έναν πίνακα ή ένα μεγάλο χαρτόνι. Καθοδηγήστε το χέρι του, για να γράψει λέξεις απλές, όπως "μαμά", "γάτα", "βιβλίο". Αν μαντέψει το τι έχει γράψει, ανταμείψτε το!

3. Γλάροι και ψάρια. Φτιάχνουμε δύο ομάδες και τις τοποθετούμε σε δύο σειρές, η μία απέναντι απ' την άλλη. Η μία ομάδα είναι των "γλάρων" και η άλλη των "ψαριών". Ο ανιματέρ/ δάσκαλος αρχίζει να λέει μία ιστορία. Κάθε φορά που αναφέρεται η λέξη "γλάρος", οι γλάροι τρέχουν να ακουμπήσουν τον τοίχο και τα ψάρια να πιάσουν τους γλάρους. Κάθε γλάρος που πιάνεται πριν προλάβει να ακουμπήσει τον τοίχο, αιχμαλωτίζεται και γίνεται ψάρι. Αυτό, αντίστροφα, με τα ψάρια, κάθε φορά που ακούγεται στην ιστορία η λέξη "ψάρι".
Παράδειγμα: "Χθες πήγα στο σπίτι της γιαγιάς μου. Στην αυλή της έχει 100 γάτες και 20 γλάρους". Ή "Στο ζωολογικό κήπο είδα πολλά ζώα, καγκουρώ, καβούρια, τίγρεις, ψάρια..."
Για μεγαλύτερο ενδιαφέρον, μπορείτε να αλλάζετε τα ονόματα των ομάδων μετά από 2-3 γύρους. 

4. Με τη βοήθεια μίας εφημερίδας/ περιοδικού πρέπει να φτιάξουμε, σε ένα συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο, μία μικρή ιστορία, με αρχή-μέση και τέλος, κόβοντας λέξεις και εικόνες.
Διαφοροποιώντας το, δίνουμε μία εικόνα/ φωτογραφία στα παιδιά, και τους ζητάμε να φτιάξουν, χρησιμοποιώντας την εφημερίδα, την ιστορία/ ρεπορτάζ της συγκεκριμένης εικόνας / φωτογραφίας. 

5. Σε κάθε ομάδα παιδιών δίνεται ακριβώς το ίδιο τεύχος μίας εφημερίδας/ περιοδικού. Δίνουμε στις ομάδες ένα ερωτηματολόγιο, οι απαντήσεις του οποίου βρίσκονται μέσα στο τεύχος της εφημερίδας που κρατούν. Πχ. Ποια ήταν η πρόβλεψη του καιρού για τις Κυκλάδες την 3η Οκτωβρίου; Ποιος παντρεύτηκε στις 13 Μαρτίου; κτλ. 

6. Ερωτικό γράμμα. Ένα γράμμα ερωτικής εξομολόγησης πρέπει να γραφτεί σε συγκεκριμένο χρόνο από κάθε ομάδα, χρησιμοποιώντας λέξεις που θα κόψουν από μία εφημερίδα ή περιοδικό. 

7. Γράψτε στον πίνακα έναν μεγάλο τίτλο. Ποια ομάδα θα καταφέρει γρηγορότερα να περάσει τον τίτλο αυτό στον τετράδιό της, κόβοντας και κολλώντας τις λέξεις από μία εφημερίδα/ περιοδικό; Πχ. "Οι ομάδες των νέων - Ζήστε νέες εμπειρίες - γνωρίστε μας σήμερα κιόλας!" . Συμβουλή: Βεβαιωθείτε ότι οι εν λόγω λέξεις υπάρχουν μέσα στην εφημερίδα!! 

8. Δύο παίκτες της ίδιας ομάδας κάθονται απέναντι ο ένας στον άλλο, σε απόσταση 2 μέτρων, περίπου. Ο ένας παίκτης υπαγορεύει ένα κείμενο και ο άλλος, το γράφει σε ένα χαρτί. Ανάμεσα στους δύο παίκτες βρίσκονται τα μέλη της αντίπαλης ομάδας (2 άτομα επίσης), τα οποία, φωνάζουν - τραγουδάνε -γελάνε και κάνουν ό,τι μπορούν (χωρίς να κινούνται από τη θέση τους), για να τους αποσπάσουν την προσοχή. Ποια ομάδα θα καταφέρει να έχει τα λιγότερα ορθογραφικά λάθη;

Περισσότερα παιχνίδια με λέξεις, εφημερίδες και περιοδικά, σε επόμενη ανάρτηση!
Καλό παιχνίδι!